11 marca 2026 r. Rozwój spółdzielczości i innych form zrzeszania się rolników
Na posiedzeniu Komisja rozpatrzyła informację na temat rozwoju spółdzielczości i innych form zrzeszania się rolników – spółdzielnie energetyczne, spółdzielnie rolników, spółdzielnie, grupy producenckie – oraz przegląd dobrych praktyk w państwach Unii Europejskiej.
Informację przedstawili: sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Małgorzata Gromadzka oraz sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska – Urszula Zielińska.
Zasady działania spółdzielni oraz podstawową strukturę ich organów statutowych w Polsce określa ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze. Zgodnie z przepisami wymienionej ustawy naczelnym organem samorządu spółdzielczego jest Krajowa Rada Spółdzielcza. Organem właściwym w zakresie funkcjonowania ustawy Prawo spółdzielcze jest Minister Sprawiedliwości. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie sprawuje nadzoru nad podmiotami, które organizują się w oparciu o przepisy ww. ustawy oraz nie posiada uprawnień kontrolnych i stanowiących wobec spółdzielni oraz samorządu spółdzielczego. Resort rolnictwa podejmuje jednak działania związane ze wsparciem spółdzielczości, poprzez np. promowanie współpracy producentów i zawiązywanie przez nich form wspólnego działania w postaci spółdzielni.
Obserwowane od lat zmiany w gospodarce światowej wymuszają działania ukierunkowane na wspólne formy gospodarowania. Obecnie w wielu państwach Unii Europejskiej, w obszarze produkcji rolnej, trwa konsolidacja produkcji w celu sprostania wyzwaniom wynikającym nie tylko z coraz większej zmienności relacji podażowo- popytowych na rynkach rolnych, ale również zmian klimatu.
Przedstawiciel Ministerstwa Klimatu i Środowiska uzupełnił informację o kwestie związane ze spółdzielniami energetycznymi. Przedmiotem działalności spółdzielni energetycznych jest wytwarzanie, obrót lub magazynowanie: energii elektrycznej, biogazu, biogazu rolniczego, biometanu, ciepła, energii z instalacji OZE, dokonywane w ramach działalności prowadzonej wyłącznie na rzecz tych spółdzielni oraz ich członków.
Przygotowywane są propozycje zmian dla spółdzielni energetycznych, które zawarte zostały w projekcie ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. Projekt doprecyzowuje, które przepisy stosuje się do procesów zakładania, rejestracji, przystępowania członków, włączania punktów poboru energii do spółdzielni energetycznej, a także do późniejszego zarządzania energią elektryczną, jak również biogazem, biogazem rolniczym, biometanem i ciepłem, poprzez ich bilansowanie, rozliczanie, zakup i dostarczanie, pomiędzy sprzedawcą, spółdzielnią energetyczną i poszczególnymi członkami.
Podczas dyskusji zwrócono uwagę na niewielką liczbę rolników zrzeszonych w spółdzielniach i innych formach współpracy. Wynika ona z braku zachęt finansowych i prawnych dla zrzeszania się oraz brakiem zaufania do tej formy współpracy. Coraz powszechniejsza staje się wiedza, że na rynku funkcjonuje coraz mniejsza liczba nabywców mających za partnerów dużą liczbę małych producentów – pojedynczy producent przestaje być istotnym partnerem biznesowym dla silnego i skonsolidowanego otoczenia handlowo-produkcyjnego. Aby skutecznie przeciwdziałać pojawiającym się zagrożeniom, konieczna jest współpraca rolników i tworzenie wspólnych struktur gospodarczych m.in. w postaci grup producentów rolnych, organizacji producentów oraz spółdzielni. Przedstawiciele spółdzielców podkreślali, że tworzone są ustawowe bariery dla rozwoju spółdzielczości preferujące rolników indywidualnych. W dyskusji uzgodniono, że środowisko spółdzielcze ma przygotować propozycje legislacyjne zmierzające do ułatwienia rozwoju spółdzielczości.
Federację na posiedzeniu reprezentował Pan dr Mirosław Dackiewicz.
Źródło: informacja ze strony Sejmu https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/prace_komisji_info.xsp?data=2026-03-11
