4 września 2026 r.
Temat posiedzenia: Rozpatrzenie Informacji na temat skutków umów handlowych i polityki celnej w zakresie eksportu i importu produktów odzwierzęcych, ze szczególnym uwzględnieniem relacji ze Stanami Zjednoczonymi.
Wprowadzenia do dyskusji dokonała Sekretarz Stanu – Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Małgorzata Gromadzka oraz Z-ca Szefa Ceł w Ministerstwie Finansów Piotr Szewczuk.
Relacje handlowe UE- USA
Rozpatrując relacje handlowe Polski z USA należy pamiętać, że jako kraj Unii Europejskiej, jesteśmy częścią procesu wymiany handlowej UE – USA.
UE nie posiada z USA umowy o wolnym handlu. Zasadniczo więc powinno obowiązywać stawki konwencyjne według Klauzuli Najwyższego Uprzywilejowania oraz kontynenty bezcłowe lub o obniżonym cle, wynikające z porozumień w ramach Światowej Organizacji Handlu. Po objęciu prezydentury przez D. Trumpa Stany Zjednoczone od 2025 roku nałożyły dodatkowe stawki celne na produkty z Unii Europejskiej i innych krajów. Aby ograniczyć skalę tych podwyżek oraz zwiększyć przewidywalność działań USA w tym obszarze, Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen uzgodniła z prezydentem Trumpem w lipcu 2025 roku zniesienie lub obniżenie unijnych ceł na amerykańskie produkty przemysłowe i niektóre rolne, w zamian za co USA zgodziły się na przyjęcie określonych parametrów ograniczających wielkość dodatkowych ceł stosowanych wobec Unii Europejskiej.
W ramach realizacji wspomnianych uzgodnień po stronie Unii Europejskiej Rada i Parlament przyjęły w 2026 r. Rozporządzenie, na mocy którego zredukowane lub obniżone do zera stawki na wybrane produkty amerykańskie weszły w życie od 1 lipca 2026 r . Jeżeli chodzi o produkty pochodzenia zwierzęcego przewiduje się otwarcie bezcłowych kontynentów taryfowych na szereg wybranych pozycji taryfowych mięsa wieprzowego, mięsa z bizona amerykańskiego, produktów mleczarskim i serów. Na poziomie stosunków bilateralnych Polska – USA resort rolnictwa i weterynaria negocjują od 2015 roku procedury otwarcia rynku USA dla polskiej wołowiny i od 2016 roku uzyskanie dostępu do rynku USA dla jaj i produktów jajecznych. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz KOWR prowadzą działania wystawienniczo- targowe na rynku USA. W Nowym Jorku w czerwcu br. , zaś w Chicago odbędzie w listopadzie br.
Relacje handlowe UE – Ukraina
5 czerwca 2025 r. zakończyła się pełna, autonomiczna i jednostronna liberalizacja importu z Ukrainy, która była wprowadzona przez Unię Europejską 4 czerwca 2022 r. Warunki handlu z Ukrainą ponownie opierają się na zapisach układu o stowarzyszeniu Unia Europejska- Ukraina. Zapisy układu podlegały w 2025 r. przeglądowi i modyfikacjom i weszło w życie porozumienie Unia Europejska – Ukraina w tej sprawie. Porozumienie przewiduje wzajemną wymianę koncesji taryfowych w handlu towarami rolnymi, zwiększenie kontynentów taryfowych, a ze strony Ukrainy także dalszą redukcję lub zniesienie ceł na niektóre produkty poza kontynentami. W sektorze produktów zwierzęcych Unia Europejska otwiera bezcłowe kontynenty taryfowe w imporcie z Ukrainy mięsa drobiowego, wołowego, wieprzowego, jaj i produktów mleczarskich. Import wymienionych produktów poza kwotami podlega zwykłym unijnym stawkom celnym. Stawki celne na przywożone z Ukrainy produkty zwierzęce nie objęte wyżej wymienionymi kontynentami taryfowymi, zostały na mocy układu o stowarzyszeniu w pełni zliberalizowane.
W kontekście dostosowania Ukrainy do standardów Unii Europejskiej warto odnotować, że w dniu 1 marca 2026 r. weszła w życie na Ukrainie ustawa o medycynie weterynaryjnej i dobrostanie zwierząt. Ustawa ta ma na celu zbliżenie ukraińskich przepisów do standardów Unii Europejskiej. Część przepisów zaczęło obowiązywać już od 1 stycznia 2026 roku. W szczególności w dokumencie tym po raz pierwszy na poziomie ustawodawczym zdefiniowano pojęcie dobrostanu jako stanu fizycznego i psychicznego zwierzęcia. Wprowadzono humanitarne wymogi dotyczące hodowli, transportu i uboju zwierząt gospodarskich. Wzmocniono kontrolę rejestracji obrotu preparatami weterynaryjnymi, aby wyeliminować z rynku podróbki i zapewnić wysoką jakość produktów hodowlanych. Organem właściwym odpowiedzialnym za wdrażanie postanowień ustawy jest państwowa służba ds. bezpieczeństwa żywności ochrony konsumentów na Ukrainie.
Rozpatrując zagrożenia dla sektora produkcji zwierzęcej oprócz nie kwestionowanego wpływu presji na rynek wspólnotowy podaży konkurencyjnych cenowo towarów ze strony globalnych eksporterów, sektor zwierzęcy mierzy się z wyzwaniami dotyczącymi występowania chorób zakaźnych zwierząt i ekonomicznymi stratami wynikającymi ze skutków ich zwalczania oraz trudnościami w obrocie handlowym. Producenci są narażeni na rosnące koszty środków produkcji. Jednocześnie przed sektorem produkcji zwierzęcej stawia się wymagania ukierunkowane na zrównoważony rozwój, utrzymanie wysokich standardów produkcji i podnoszenie dobrostanu zwierząt. Polska w dyskusjach, które dotyczą rynków rolnych, w tym rynku produkcji zwierzęcej podkreśla, że kluczowym wyzwaniem jest podnoszenie dochodowości i konkurencyjności oraz odporności na kryzysy. Stale podkreślamy, że sprostanie ambitnym wyzwaniom jakie stawia się przed sektorem produkcji zwierzęcej wymaga zapewnienia odpowiedniego budżetu na realizację celów rentowności i zrównoważonego rozwoju. Kluczowe jest również zapewnienie rolnikom europejskim, uczciwej konkurencji w handlu międzynarodowym w obszarze przestrzegania wysokich standardów produkcyjnych, w szczególności dobrostanu zwierząt i ochrony środowiska. Aktualnie trwają prace dotyczące założeń strategii rozwoju sektora produkcji zwierzęcej w Polsce. Instytuty badawcze, a także Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej realizują założenia strategii rozwoju sektora produkcji zwierzęcej w Polsce i koordynują debatę publiczną.
Handel na rynku produktów zwierzęcych odgrywa strategiczną rolę dla funkcjonowania poszczególnych grup zwierzęcych. Rozpatrując kluczowe rynki to jest drobiu, świń i bydła należy podkreślić, że eksport na rynku drobiu i wołowiny determinuje rozwój tendencji cenowych oraz możliwość zbywania nadwyżek produkcyjnych. Polska jest eksporterem netto mięsa drobiowego i wołowiny, dlatego utrzymywanie konkurencyjnej pozycji na rynkach zagranicznych oraz dalsza dywersyfikacja kierunków eksportowych jest jednym z priorytetów w strategicznym podejściu do rozwoju tego sektora. W przypadku rynku wieprzowiny sytuacja na rynku krajowym jest ściśle związana z wynikami obrotu handlowego. Polska jest importerem netto zwierząt żywych i mięsa wieprzowego, głównymi partnerami pozostają Dania Belgia, Holandia i Niemcy.
Federację na posiedzeniu reprezentował Pan dr Mirosław Dackiewicz.
Źródło: notatka Pana Mirosława Dackiewicza
