10 marca 2026 r.

Posiedzenie odbyło się 10.03.2026 roku . Tematem była „ transparentność i zrównoważenie polskiego sektora paszowego – produkcja , import , dopłaty oraz wpływ na produkcję zwierzęcą w Polsce”. Przewodniczyła  Poseł Małgorzata Tracz

PRODUKCJA KRAJOWA I IMPORT

Produkcja zbóż ogółem w Polsce w ostatnich latach utrzymywała się w przedziale pomiędzy 34 mln a 36 mln ton. W 2025 r. zbiory zbóż według GUS  ogółem ocenia się na 37, 1 mln ton  to jest około 6% więcej w stosunku do 2024 r. Szczególnie  dynamiczny wzrost odnotowała kukurydza, której  zbiory w 2025 r. osiągnęły  rekordowy 10,5 mln ton co  czyni ją drugim najważniejszym zbożem  w Polsce pod względem wielkości produkcji po pszenicy . W minionych  dwóch latach znacznie wzrosła produkcja  zbożowych  surowców paszowych, która oceniana jest na 26,6 mln ton, o 6.7 % więcej. Jedynie  produkcja żyta  spadła o ponad 15%. Zużycie  krajowe zbóż kształtuje się w przedziale 25 -26 mln  ton.  Największy udział w strukturze rozdysponowania ma  spasanie  tj.  około 14,6 mln  ton rocznie. Można stwierdzić, że spasanie  zbóż pozostaje głównym kierunkiem zużycie krajowego, stanowiąc około 55 % jego wolumenu. Do  najważniejszych zbóż paszowych w Polsce zalicza się kukurydzę, pszenżyto, jęczmień  oraz pszenicę paszową. Ich udział w strukturze spasania uzależniony jest od kierunku produkcji zwierzęcej, z tym ,że dominującą rolę odgrywa produkcja świń, co sprawia że zmiany jej pogłowia istotnie wpływają na popyt na zboże paszowe. Znaczące  są również wahania w sektorze drobiu oraz rozwój chowu bydła opasowego. Struktura asortymentowa zużycia zbóż zależy także od relacji cen ziarna pasz  przemysłowych i ceny żywca.

Jednocześnie w Polsce produkowane jest ograniczony asortyment komponentów białkowych do produkcji pasz, w tym zwłaszcza pasz  przemysłowych. W krajowej produkcji surowców wysokobiałkowych główne znaczenie mają śruty nasion oleistych, przede wszystkim rzepakowe to jest śruta poekstrakcyjna ,makuchy  i nasiona roślin strączkowych. Istotne  znaczenie ma też DDGS, to jest suszony wywar gorzelniany.

TRANSPARENTNOŚĆ SEKTORA PASZOWEGO ( nadzór )

Zgodnie z rozporządzeniem  767 /  2009  Unii Europejskiej , pasza wprowadzona na rynek musi być bezpieczna  i nie może wywierać bezpośredniego  negatywnego wpływu na środowisko lub dobrostan zwierząt. Pasza, która jest niebezpieczna nie może być wprowadzona na rynek ani podawana  zwierzętom  hodowlanym. Jednocześnie na podmiotach działających na rynku pasz spoczywa obowiązek zapewnienia, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, zgodności pasz z wymogami prawa właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Inspekcja Weterynaryjna sprawuje nadzór nad podmiotami działającymi na rynku pasz i kontroluje import  z państw spoza Unii Europejskiej:

-produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi oraz ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi w tym pasz  zawierających elementy pochodzenia zwierzęcego;

-zbóż przeznaczonych na cele paszowe oraz innych pas nie zawierających tkanek zwierząt;

Z kolei graniczny lekarz weterynarii jest organem właściwym do prowadzenia urzędowej kontroli przywożonych na terytorium Unii Europejskiej przesyłek to jest:

-produktów pochodzenia zwierzęcego zgodnie z artykułem 15  ustawy o inspekcji weterynaryjnej:

-pasz i zbóż przeznaczonych na cele paszowe zgodnie z artykułem 46   ustawy o paszach;

Kontrola produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi oraz ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi w tym pasz  zawierających elementy pochodzenia zwierzęcego przywożonych z państw trzecich odbywa się na określonych przepisach Unii Europejskiej. Kontrole odbywają się w wyznaczonych punktach kontroli granicznej Border Control Posts , których lista publikowane jest na stronach internetowych Komisji Europejskiej , natomiast szczegółowy wykaz towarów podlegających weterynaryjnej kontroli granicznej znajduje się w załączniku do rozporządzenia wykonawczego Komisji z 2021 r. Każda przesyłka produktów pochodzenia zwierzęcego podlega kontroli dokumentacji najczęściej jest to wymagane przepisami świadectwo zdrowia podpisane przez właściwy do certyfikacji urzędowy organ w państwie trzecim, w którym poświadczone są określone warunki dla przewożonego towaru. Kontrola identyfikacji ,kontrola bezpośrednia prowadzone są z częstotliwością określoną w rozporządzeniu wykonawczym Komisji Europejskiej z  2019 r.

Kontrola  zbóż  przeznaczonych na cele paszowe oraz innych pasz nie zawierających tkanek zwierząt przebiega także pod nadzorem urzędowym. Kontrola  przywożonych z państw trzecich pasz  i zbóż przeznaczonych na cele paszowe prowadzona jest wyznaczonych przejściach granicznych wymienionych w rozporządzeniu Ministra  Rolnictwa z 2022  roku w sprawie wykazu przejść granicznych ,na których może być dokonywana kontrola pasz. Podczas  urzędowe j kontroli, graniczny  lekarz weterynarii ma prawo pobrać próbki do badań laboratoryjnych zgodnie z planem urzędowej kontroli pasz  opracowanej  przez głównego lekarza weterynarii, jeżeli ma wątpliwości w stosunku do danej przesyłki. Urzędowe pobranie próbek graniczny  lekarz weterynarii odnotowuje w dokumencie potwierdzającym przeprowadzenie kontroli , wskazując kierunek badań laboratoryjnych, natomiast przesyłka jest zwalniana do miejsca przeznaczenia.

W przypadku uzyskania wyników badań niezgodnych z obowiązującymi przepisami, decyzje w odniesieniu do danej partii podejmuje powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla miejsca przeznaczenia przesyłki. Podejmuje  on działania mające na celu niedopuszczenie do wykorzystania w żywieniu ludzi lub zwierząt zakwestionowanego produktu. Reasumując, w przypadku gdy importowana  z państwa trzeciego przesyłka nie spełnia wymagań przywozowych, stwierdzenie uchybień, nieprawidłowości ,niezgodny wyniki badań laboratoryjnych błędne oznakowanie  lub brak oznakowania produktu ,organy urzędowe kontroli na granicy podejmują działania mające na celu niedopuszczenie do wykorzystania w żywieniu ludzi lub zwierząt zakwestionowanego produktu. Nie zostaje więc wydana decyzja na wóz danego produktu na terytorium Unii , towar nie jest dopuszczony do obrotu, a przesyłka podlega odesłaniu do państwa pochodzenia lub następuje zniszczenie na koszt osoby, podmiotu odpowiedzialnego za przesyłkę.

Dyskusja koncentrowała się wokół spraw GMO oraz potrzeby dalszego wspierania przez władze upraw roślin białkowych w Polsce. Wydaje się, że ocieplający się klimat w Polsce sprzyja powiększaniu upraw soi ( oczywiście bez GMO ).

Postulowano większą aktywność Ministerstwa Rolnictwa w propagowaniu (edukacji społecznej) żywności ekologicznej.

Wszyscy dyskutanci wyrażali pozytywną opinię odnośnie  zwołania posiedzenia Podkomisji na temat pasz, sytuacji upraw paszowych, polskiego białka , GMO.

Federację na posiedzeniu reprezentował Pan dr Mirosław Dackiewicz.

Źródło: notatka przedstawiciela Federacji